1. Wczesne średniowiecze (1050-1259)
W okresie wikingów Bornholm miał własnego króla, lecz w X w. stracił swą niezależność i został podporządkowany koronie duńskiej. Według sagi o Olavie Tryggvasonie Snorre Sturlusonie (1178-1241), Bornholmem za panowania Haralda Sinozębego (940-986) rządził jarl Veset. W islandzkiej księdze Flateyar-bok z ok. roku 1380 mówi się o 20 gospodarstwach królewskich na Bornholmie za czasów Kanuta IV Świętego (1080-86).
Saga Knytligesagaen z około r. 1250 podaje, że istniało 12 gospodarstw królewskich, zarządzanych przez pełnomocnika królewskiego. Ponadto wzmiankuje o istnieniu 14 kościołów i 12 „miast”. Wygląda na to, że cały Bornholm należał wówczas do dóbr królewskich. Podczas walk między królem Svendem i arcybiskupem Eskildem w r. 1149, król ofiarował arcybiskupowi miasto i dużą część wyspy, by zyskać jego przyjaźń. Z dużym prawdopodobieństwem tym miastem było Aakirkeby oraz trzy bornholmskie ”dzielnice” (prowincje) w północnej i południowej części wyspy. Czwartą, ostatnią, zachował dla siebie.
Podział na ”dzielnice”, będące swego rodzaju jednostką ekonomiczną, sądową i militarną pochodzi prawdopodobnie jeszcze z okresu wikingów. ”Dzielnica” jest równoznaczna z obszarem, którego mieszkańcy byli w stanie wystawić i uzbroić oddział liczący 42 wojowników. ”Dzielnica” dzieliła się z kolei na jedną do czterech mniejszvch jednostek, będących obszarami podatkowymi. W każdej z nich chłopi opłacali budowę łodzi obronnej na 24-26 osób, dostarczając także jej załogę i zapewniając jej zaprowiantowanie. Na Bornholmie było 12-16 takich jednostek. Dobra królewskie administrowano prawdopodobnie z umieszczonego pośrodku Bornholmu Gamleborg w lesie Almindingen, a od około r. 1150 zarządzano nimi z nowo zbudowanego Lilleborg.

Czytaj dalej.