|
1658
– BORNHOLM
WYZWALA SIĘ
SAM
Co stało się potem - Szwedzi
poddają się
Natychmiast po zabójstwie Printzenskölda,
Bornholmczycy oblężyli zamek Hammershus (na foto
poniżej - ruiny zamku), będący główną kwaterą szwedzkiej władzy na
Bornhomie. 9
grudnia prowadzono przez cały dzień negocjacje między załogą twierdzy i
oblegającymi. Pod wieczór osiągnięto porozumienie o
poddaniu twierdzy Bornholmczykom, a potem przekazaniu jej stronie
duńskiej.
Wraz z poddaniem zamku Hammershus,
powstanie Bornholmczyków zostało doprowadzone do finału.
Pomimo
nieoczekiwanego wstępu do powstania, cel i zadanie spisku zostały
wykonane, ponieważ Bornholmczykom udało się usunąć szwedzkich okupantów
i ponownie być panami we własnym domu. W czasie krótszym niż dwie doby,
Bornholmczycy urzeczywistnili wezwanie do powstania, rzucone przez ich
króla, Fryderyka III.
Duński król przekazał podobne wezwanie mieszkańcom
Malmö, również jego wcześniejszym poddanym,
którzy trafili pod szwedzkie panowanie. W Malmö
także zawiązano spisek. Działania spiskowców na Bornholmie i w
Malmö odbywały się równolegle w czasie, lecz niezależnie
od siebie. W przeciwieństwie do wydarzeń na Bornholmie, powstanie w
Malmö przerodziło się w katastrofę. Związane to
było z faktem, że szwedzka tajna policja dowiedziała się o tym, co
szykuje się w Skanii. Sprzysiężenie zostało ujawnione, jego przywódcom
ścięto głowy, a wszelkie próby powstania skutecznie zwalczono.
Według współczesnych źródeł bornholmskich, bornholmskie
powstanie przebiegło bez większych strat w ludziach. Na ile wiadomo, "jedynie"
kilku Szwedów straciło w nich życie. W "Pieśni
o Printzensköld" (Printzensköldvise),
pojawiącej się w wielu wersjach i będącej rodzajem sagi o zabójstwie
Printzenskölda i powstaniu bornholmskim,
można natomiast znaleźć dużo bardziej krwawy i makabryczny opis tych
wydarzeń. W najczęściej występujących 148 zwrotkach pieśń opowiada o "bornholmskiej
rzezi", kiedy w nocy między 8 i 9 grudnia zginęło 965 Szwedów, ponadto
następnego dnia wzięto do niewoli 600 innych po poddaniu twierdzy
Hammershus.
Przekazanie Bornholmu
pod koronę duńską
 20
grudnia 1658 r., grupa najbardziej znaczących uczestników powstania pod
kierownictwem burmistrza Hasle, Pedera
Olsena, udała się w podróż z Rřnne.
Delegacja przybyła do Kopenhagi następnego dnia.
29 grudnia bornholmscy wysłańcy przekazali królowi
rodzaj listu ofiarnego. W ten sposób, w imieniu mieszkańców
Bornholmu, oddali Bornholm na wieczystą własność i dziedzictwo
Fryderykowi III i jego nienarodzonym potomkom.
W zamian za przekazanie
wyspy królowi duńskiemu, Bornholmczycy otrzymali pewne przywileje - m.in.
zwolnienie z niektórych podatków oraz zwolnienie Bornholmczyków z
odbywania służby wojskowej poza terenem wyspy. Te przywileje ważne były
do drugiej połowy XIX w.
Muzeum Bornholmu
posiada srebrny puchar (zdjęcie
powyżej), podarowany muzeum w końcu XIX w. przez
rotmistrza Koefoeda
ze Svaneke. Powiedziano o tym pucharze, że miał
być podarunkiem od króla Fryderyka III dla Hansa Madsena Koefoeda,
prawdopodobnie w związku z oddaniem Bornholmu duńskiemu królowi.
Podobne historie odnoszą się do dwóch innych pucharów, z
których pierwszy znajduje się w Muzeum Narodowym w Kopenhadze,
a drugi w skarbcu na zamku Rosenborg Slot.
Puchar znajdujący się w Muzeum
Narodowym w Kopenhadze był, zgodnie z rodzinną opowieścią, podarunkiem
dla Jensa Kofoeda. Nie
znamy jednak bliższej historii związanej z pucharem w zamku
Rosenborg Slot.
Ani inskrypcje na pucharach, ani rachunki i raporty nie dostarczają
żadnych bliższych informacji. Wiadomo jedynie, że puchary pochodzą z
okresu przed latami 1658-1659. Tak więc - przynajmniej ze względu na ich
wiek - nie można ich wykluczyć jako możliwe podarunki.
Powyżej: ostatnia strona listu
ofiarnego do króla, z datą i podpisami
|