Drukowanie tekstu: otwórz wszystkie strony jako plik PDF

1 2 3 4 5 6 

ROK 1658 – BORNHOLM WYZWALA SIĘ SAM

Zabicie szwedzkiego komendanta Johana Printzenskölda w Rønne 8 grudnia 1658 stało się początkiem bornholmskiej walki o wolność - wydarzeniem, prowadzącym do uwolnienia się od szwedzkiej władzy na wyspie, wprowadzonej kilka miesięcy wcześniej tego samego roku. Z punktu widzenia Szwedów, bornholmskie powstanie było politycznym aktem przemocy wobec legalnej władzy, innymi słowami: działaniem terrorystycznym.
Dlaczego Bornholm został przejęty przez Szwecję, kto zabił Printzenskölda i co stało się potem, gdy Bornholm ponownie stał się duński?

Szwedzi nadchodzą
W latach 1657-58 Dania toczyła wojnę ze Szwecją. Ta wojna znana jest w Danii jako pierwsza wojna Karola Gustawa, nazwana tak od imienia ówczesnego króla Szwecji. Armia Karola Gustawa doprowadziła do druzgoczącej porażki Danii, w wyniku której w lutym 1658 zawarty został pokój w Roskilde, o surowych dla Danii warunkach. Na jego mocy Dania miała zrezygnować ze Skanii, Bornholmu (należącego do prowincji skanskiej) oraz południowoszwedzkich prowincji  Blekinge i Halland na rzecz Szwecji. Przejęcie Bornholmu przez Szwecję ustalono na 15 marca.

Na reprezentanta króla szwedzkiego na Bornholmie mianowano 28 marca pułkownika Johana Printzenskölda. Przybył on na Bornholm 29 kwietnia, razem z oddziałem wojska, liczącym 116 ludzi. Dla porównania, ludność Bornholmu wynosiła wtedy ok. 8.000 osób.
 

Johan Printzensköld (ok. 1615-1658)
Niewiele wiadomo o mężczyźnie wyznaczonym na szwedzkiego zarządcę Bornholmu. Uważa się, że urodził się ok. roku 1615 jako syn pastora Jakoba Printza. Na Bornholm przybył wraz ze swą drugą żoną Anną Hård af Segerstad i ich pięciorgiem dzieci. Mit o osobie Printzenskölda jako brutalnym tyranie, został odrzucony przez badania historyczne w XX w. Twierdzi się, że elegancko brzmiące nazwisko zawdzięcza Printzensköld temu, że otrzymał szlachectwo za swoje zasługi w europejskiej wojnie religijnej, znanej jako Wojna Trzydziestoletnia (1618-48). W jednej z bitew w czasie tej wojny szwedzki król, Karol X Gustaw, został wzięty do niewoli przez dwóch jeźdźców konnych ze strony przeciwnika, którzy szybko porwali go na stronę wroga. Zauważył to Printz, późniejszy Printzensköld i natychmiast podążył za porywaczami. Udało mu się zabić obu jeźdźców i uwolnić króla.

Jednym z niewielu obrazów przedstawiających Printzenskölda, jest olejny obraz nieznanego artysty.  Printzensköld pokazany jest na nim w półpostaci. Obraz należy do osoby prywatnej, mieszkającej w Szwecji. W r. 1899 ostatni potomek Printzenskölda, Carl Printzensköld wykonał kopię tego obrazu, znajdującą się obecnie w Muzeum Bornholmu.

Z lewej: Johan Printzensköld z rodziną - epitafium.